Rovato – 27 marca 2026 r. – Odliczanie weszło w końcową fazę: wraz z publikacją aktualizacji dyrektywy RoHS 2011/65/UE w dniu 12 grudnia 2025 r. Unia Europejska formalnie zatwierdziła stopniowe wycofanie ołowiu jako pierwiastka stopowego w zastosowaniach elektrycznych i elektronicznych. Nowe ramy regulacyjne potwierdzają, że do 12 czerwca 2027 r. wygaśnie ostatnie odstępstwo dotyczące stopów aluminium stosowanych w obróbce skrawaniem zawierających ponad 0,4% ołowiu wagowo, definitywnie ograniczając dopuszczalne stężenie do 0,1%.

Środek ten będzie miał istotny wpływ na europejski przemysł metalurgiczny: wycofanie ołowiu nie dotyczy bowiem wyłącznie aluminium, lecz obejmuje również inne materiały metaliczne. Zniesione zostaną dotychczas dopuszczalne limity dla stali, wynoszące 0,35%, oraz dla stopów miedzi, w których obecnie dopuszczalna zawartość ołowiu sięga nawet 4%.

Aktualizacja ta potwierdza dalekowzroczność strategii przemysłowej przyjętej przez Eural Gnutti, światowego lidera w produkcji ciągnionych prętów aluminiowych do obróbki skrawaniem oraz jednego z głównych producentów prętów i profili wyciskanych. Firma od wielu lat realizuje program badań i rozwoju ukierunkowany na stopniowe przejście na stopy aluminium BEZ OŁOWIU (LEAD-FREE), przewidując zmiany w europejskich regulacjach, aby ukierunkować rynek na rozwiązania wolne od ołowiu.

Ołów w stopach: dyrektywa RoHS a wymagania obróbki skrawaniem

Stosowanie ołowiu w stopach żelaznych i nieżelaznych historycznie wiązało się z potrzebą optymalizacji ich obrabialności. Jako pierwiastek o niskiej temperaturze topnienia, dzięki swojemu specyficznemu rozmieszczeniu w strukturze stopu, poprawia formowanie wióra poprzez zmniejszenie tarcia między materiałem a narzędziem, wydłużając tym samym żywotność narzędzi.

Jednak rozporządzenie REACH, regulujące rejestrację, ocenę, udzielanie zezwoleń i ograniczenia dotyczące substancji chemicznych, klasyfikuje ołów jako substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy (SVHC) oraz jako substancję wysoce toksyczną przy stężeniach powyżej 0,1%, ze znaczącymi konsekwencjami dla zdrowia i środowiska.

Na tej podstawie dyrektywa RoHS rozpoczęła ocenę możliwości zastąpienia ołowiu, analizując nie tylko wpływ na zdrowie ludzi i środowisko, lecz także skutki ekonomiczne i technologiczne oraz dostępność rynkową realnych alternatyw.

Przegląd wyłączeń RoHS został wsparty techniczno-naukowym badaniem (Package 22) przeprowadzonym na poziomie europejskim, w którym firma Eural Gnutti uczestniczyła jako kluczowy przedstawiciel branży obok innych znaczących interesariuszy, takich jak European Aluminium Association oraz użytkownicy półproduktów.

LEAD FREE by Eural: innowacyjne stopy bez ołowiu

Wnioski z programu Package 22 znajdują potwierdzenie w praktycznych zastosowaniach, danych z procesów produkcyjnych oraz wynikach osiągniętych przez Eural Gnutti, która od lat realizuje projekt LEAD FREE.

Wkład firmy opiera się na sprawdzonym w praktyce doświadczeniu, które doprowadziło do opracowania wysokoobrabialnych rozwiązań bez ołowiu: trzech komplementarnych stopów, zaprojektowanych częściowo z wykorzystaniem dużego udziału aluminium pochodzącego z recyklingu, w celu promowania bardziej efektywnego wykorzystania zasobów.

• 6026LF: Pierwszy stop nowej generacji, wyróżniający się doskonałymi właściwościami mechanicznymi i obrabialnością, a także pełną kompatybilnością z obróbkami powierzchniowymi, szczególnie anodowaniem.
• 2033: Drugi stop z serii, opracowany do obróbki z dużą prędkością, zapewniający ciągłość procesu i wysoką wydajność na tokarkach automatycznych dzięki tworzeniu drobnych i regularnych wiórów. Stanowi naturalną alternatywę dla stopu 2011.
• 2077: Najbardziej zaawansowany i najnowszy stop, przeznaczony do zastosowań wymagających wyższych właściwości mechanicznych – przewyższających stop 2024 i zbliżonych do 7075.

Połączenie wysokiej wytrzymałości mechanicznej i wyjątkowej obrabialności pozwala osiągać bardzo ścisłe tolerancje oraz lepszą jakość powierzchni, rozszerzając zakres zastosowań aluminium. Jednocześnie oferuje znacznie niższą gęstość wynoszącą około 2,7 g/cm³ w porównaniu do około 7,8 g/cm³ dla stali i 8,9 g/cm³ dla miedzi, przy zachowaniu porównywalnych parametrów mechanicznych.

Stopy aluminium jako przewaga konkurencyjna w kierunku dekarbonizacji

Poza zgodnością z przepisami aluminium pozostaje strategicznym materiałem z perspektywy dekarbonizacji i konkurencyjności przemysłowej. Jego naturalne właściwości – takie jak lekkość, odporność na korozję, dobra przewodność i łatwość obróbki – zwiększają jego potencjał jako wydajnej alternatywy dla materiałów tradycyjnie stosowanych w przemyśle.

Do tych zalet dochodzi wysoka podatność na recykling, która pozwala znacząco ograniczyć zużycie energii i ślad środowiskowy w całym cyklu życia materiału. W europejskim kontekście ukierunkowanym na redukcję emisji i optymalizację zasobów, aluminium nie tylko spełnia wymogi dyrektyw środowiskowych, ale również wpisuje się w zasady transformacji ekologicznej dzięki swojej cyrkularności.

– Aktualizacja dyrektywy RoHS stanowi naturalne sformalizowanie procesu technicznego i przemysłowego, który rozpoczął się już jakiś czas temu – mówi Giorgio Di Betta, Dyrektor Sprzedaży w Eural Gnutti.

– Podczas europejskich konsultacji przedstawiliśmy konkretne dowody przemysłowe pokazujące, że stopy bez ołowiu – w szczególności te opracowane w laboratoriach Eural – są już dostępne i szeroko stosowane na całym świecie, spełniając wymagania inżynierii precyzyjnej jako technicznie niezawodne i środowiskowo zrównoważone alternatywy – podsumowuje. – Nasze zaangażowanie jako wykwalifikowanego partnera technicznego potwierdza solidność pracy wykonanej na przestrzeni lat i wzmacnia determinację firmy do dalszego rozwoju opartego na odpowiedzialnych innowacjach.

O firmie Eural Gnutti

Eural Gnutti – www.eural.com

Założona w 1968 roku w Rovato firma Eural Gnutti specjalizuje się w produkcji półproduktów ze stopów aluminium, zajmując pozycję światowego lidera w produkcji prętów ciągnionych oraz jednego z największych europejskich producentów prętów i profili wyciskanych.

Jej pręty są szczególnie cenione przez branże: mechaniczną, motoryzacyjną, lotniczą, medyczną, elektryczną, elektroniczną i obronną, natomiast profile – dzięki specjalnym obróbkom cieplnym – znajdują zastosowanie w sektorach motoryzacyjnym, pneumatycznym, siłownikowym, hydraulicznym oraz w produkcji radiatorów.

Firma dysponuje powierzchnią 355 000 m², z czego 70 000 m² stanowią powierzchnie zadaszone, rozmieszczone w dwóch zakładach produkcyjnych w Pontevico i Rovato. Eural Gnutti zatrudnia 404 pracowników, a w 2024 roku osiągnęła obrót na poziomie 244 mln euro, który stale rośnie m.in. dzięki strategicznej działalności bezpośredniej w Ameryce i Niemczech za pośrednictwem spółek zależnych Eural USA Inc. i Eural Deutschland GmbH.

Eural Gnutti S.p.A.
www.eural.com