Pokaż menu

Firmy z okładek

APS HEIDENHAIN  Napędy i SterowanieFANUC  Danfoss

Reklama

Współpraca

Befared SA: w poszukiwaniu. Industry 4.0 w polskich MŚP
Janusz Mleczko, Bartosz Cieśla


Befared


Firmy z sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw od lat stanowią trzon polskiej gospodarki. Zakres i branża ich działalności są bardzo zróżnicowane, jednak niezależnie od tego spora grupa producentów odnalazła swoją niszę rynkową w tworzeniu rozwiązań dokładnie dopasowanych do potrzeb klienta.


Taka produkcja przeważnie charakteryzuje się dużym rozdrobnieniem, tzn. jednostkowym wykonywaniem komponentów i podzespołów, ze znaczącym udziałem prac konstrukcyjnych i technologicznych niemal w każdym realizowanym projekcie. Firmy te elastycznie podchodzą do proponowanych przez odbiorców modyfikacji, a dzięki niewielkim – w porównaniu do koncernów – rozmiarom mają zdolność do szybkiego reagowania na nowe, nieoczekiwane uwarunkowania klienta, nawet kiedy wyrób jest już w trakcie procesu produkcyjnego. Jednym z takich przedsiębiorstw jest Fabryka Reduktorów i Motoreduktorów Befared SA z Bielska-Białej. Produkuje ona bardzo zróżnicowane gabarytowo napędy niemal dla każdej gałęzi przemysłu, począwszy od urządzeń wręcz kieszonkowych, a skończywszy na kompletnych zespołach napędowych ważących ponad 25 ton. Jej wyroby pracują z powodzeniem w tak egzotycznych krajach, jak Egipt, Maroko czy Australia, jak również w najprężniejszych gospodarkach świata: chińskiej, amerykańskiej oraz niemieckiej. Stosunkowo nowym kierunkiem rozwoju rynku jest Befared India Pvt. Ltd, produkująca na rynek azjatycki wyroby projektowane w Polsce1. Firma nie osiągnęłaby takich sukcesów, gdyby nie wdrażana przez ostatnie 20 lat polityka rozwoju, nastawiona na zrównoważoną digitalizację procesów i baz danych, inspirowana rozwojem światowego przemysłu na przełomie Drugiej i Trzeciej Rewolucji Przemysłowej. Rada Nadzorcza, Zarząd oraz Kierownictwo Spółki zdają sobie jednak sprawę, że nadszedł czas na rewizję planów i dostosowanie ich do dynamiki rozwoju cyfryzacji. W związku z presją korporacji rozwijających się w myśl doktryny masowej kastomizacji, umożliwiającej produkcję bardzo zróżnicowaną, ale z zachowaniem kryterium kosztowego2, 3, polski sektor MŚP musi aktywnie uczestniczyć w globalnych przemianach przemysłowych. Prawdopodobne jest, że w wyniku rozwoju związanego z inteligentną komunikacją i analizą danych, przedsiębiorstwa korporacyjne będą w stanie sprawnie obniżać koszty produktów jednostkowych. Odbędzie się to w wyniku usprawnienia procesu decyzyjnego i przekazywania jego wyników pomiędzy urządzeniami sprzężonymi w myśl idei Przemysłowego Internetu Rzeczy (IIoT), a wszystko to oparte na uczących się algorytmach i wykonywane w czasie prawie rzeczywistym4, 5. Będą one automatycznie analizowały informacje od dostawców, segregowały i dopasowywały do realizowanej produkcji nowe zamówienia, ograniczały koszty transportu zewnętrznego etc. Każdy z tych elementów jest w większym lub mniejszym stopniu realizowany w rozwiniętych przedsiębiorstwach, za pomocą zintegrowanych systemów informatycznych do zarządzania, ale w świat ruszyło wyzwanie połączenia ich w inteligentną chmurę danych zdolną do podejmowania autonomicznych decyzji i wydania odpowiednich poleceń bezpośrednio do realizacji. Wszystkie te działania zostały przez specjalistów określone jako Czwarta Rewolucja Przemysłowa, a popularność zyskała nazwa Industry 4.0 (w oryginale z niem. Industrie 4.0)6. Istnieje ryzyko, że znaczna część polskich MŚP w wyniku postępu straci swój największy atut w postaci niższej ceny przy porównywalnej jakości. Wynika to z faktu, że duże organizacje zmniejszą narzut kosztów pozaprodukcyjnych (ogólnozakładowych), przypadających na produkcję jednostkową bądź małoseryjną, poprzez redukcję pracowników zaangażowanych w proces.

Wizja Rady Nadzorczej i Menedżmentu Befared SA to połączenie współpracujących ze sobą na co dzień, polskich firm z sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw w sieć informacyjno-decyzyjną. W przypadku Befared SA oznaczałoby to budowanie portalu wymiany danych, zaczynając od kuźni i odlewni, firm handlowo-produkcyjnych dostarczających silniki, łożyska i uszczelnienia, jak również dostawców usług transportowych. Z czasem byłyby do niej włączane kolejne mniejsze i większe przedsiębiorstwa związane pośrednio lub bezpośrednio z branżą. Zwieńczeniem projektu byłoby podłączenie do tych procesów klientów, którzy w czasie rzeczywistym byliby informowani o postępie w realizacji projektów. Otrzymaliby również możliwość sprawnej komunikacji zmieniających się oczekiwań, która w czasie rzeczywistym byłaby autonomicznie analizowana i transponowana na zadania dla dostawcy i poddostawców. Dodatkową możliwością jest monitorowanie przez Befared SA i innych producentów stopnia zużycia swoich produktów i doradztwo w zakresie ich bieżącego utrzymania. Czynnik ludzki, wyeliminowany z procesów przekazywania informacji i podejmowania stosunkowo prostych decyzji, mógłby zostać przekierowany do prac rozwojowych lub obsługi nowych obszarów działalności. Koszty pozaprodukcyjne w przeliczeniu na jednostkę produktu byłyby konsekwentnie redukowane i polskie firmy z sektora MŚP rozwijałyby się szybciej. Na drodze przemian stoją dwa duże problemy: po pierwsze, kto miałby zintegrować firmy, i po drugie, czy sprostałyby wdrożeniu wspólnej komunikacji. W pierwszej kwestii rozwiązaniem pozwalającym na dobrą współpracę pomiędzy przedsiębiorstwami, z jednej strony kooperującymi ze sobą, a z drugiej konkurującymi na pewnych płaszczyznach, wydaje się integracja w formie Izby Gospodarczej lub innego rodzaju podmiotu prawnego, który miałby zdolność kierowania programem w skali kraju. Niebagatelny wpływ na realizację projektu miałyby podmioty państwowe i kwestia finansowania takich innowacji. Co ważne, w dobie finansowania pomysłów bez szans na gospodarczy sukces w tym przypadku mamy do czynienia z inicjatywą wpisującą się w światowe trendy przemysłowe. Organizacja musiałaby mieć zasięg branżowy, ażeby podejmowane decyzje były dopasowane do profilu działalności jej członków. Negocjacje o planowanych rozwiązaniach byłyby na pewno emocjonujące i trudne, ze względu na dużą różnorodność poziomu i struktury zarządzania w sektorze MŚP, jak również niektórych indywidualnych celów przedsiębiorstw. Jeżeli chodzi o wspólny język komunikacji, korporacje używające tego samego oprogramowania i standardów mają bardzo ułatwione zadanie. Korzystają one z doskonalonych na przestrzeni lat procedur i rozwiązań, które wdrażane są systemowo u nowych kooperantów i poddostawców. W przypadku sektora MŚP w Polsce prawie każda firma z branży korzysta z innego oprogramowania do obsługi działalności bieżącej, a niektóre podmioty pracują równocześ­nie nawet na kilku programach różnych producentów. Dodatkowo stopień zaawansowania digitalizacji procesów i baz danych należy określić jako co najmniej mocno zróżnicowany. Ponadto dla dużej ilości MŚP stabilny proces planowania produkcji stanowi dalej barierę nie do pokonania, a stąd bierze się jedna z podstawowych informacji dla odbiorców. Należy jednak zauważyć, że istnieją sprawdzone sposoby komunikacji pomiędzy firmami pracującymi z różnymi systemami do zarządzania przedsiębiorstwem, definiowane jako EDI – Electronic Data Interchange7.

Dla Fabryki Reduktorów i Motoreduktorów Befared SA najważniejszy jest fakt, że postępy w doskonaleniu procesów wewnętrznych są pozytywnie odczuwalne dla klientów. Rzetelność przekazywanych informacji w ostatnich latach została zmaksymalizowana, a jedynym ograniczeniem pozostają procesy dostawców, będące poza kontrolą firmy. Befared SA, stawiając dziesięć lat temu na dostawcę oprogramowania Rekord.ERP, podjął decyzję w zgodzie ze świadomością własnych ograniczeń i hierarchizacją celów. W ramach współpracy firma Rekord SI świadczyła rozbudowane doradztwo w zakresie funkcjonowania różnych modułów oprogramowania, a wspólne lata pracy pozwoliły na zrozumienie zasad ergonomicznej wymiany danych. Co więcej, prowadzone przez ostatnie dwa lata prace nad doskonaleniem procesów planistycznych stawiają Befared SA na pozycji lidera w tej dziedzinie. W obliczu tymczasowego braku możliwości tworzenia wspólnej sieci informacyjno-decyzyjnej z dostawcami Zarząd wraz z Kierownictwem Firmy postanowił we współpracy z pracownikami naukowymi Akademii Techniczno-Humanistycznej z Bielska-Białej oraz specjalistami firmy Rekord SI – rozwijać projekty związane z algorytmicznym podejmowaniem decyzji wewnętrznych. Bazą do rozwoju takich mechanizmów jest zaawansowany, dwuzasobowy system planowania produkcji, opisany szerzej na VIII Międzynarodowej Konferencji Studentów i Doktorantów „Inżynier XXI wieku”8, która odbyła się 7 grudnia 2018 roku na terenie Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Dwuzasobowy harmonogram produkcji jest rozwiązaniem dedykowanym dla elastycznych firm, posiadających rozbudowany park maszynowy i wysoce wykwalifikowanych i wszechstronnych pracowników produkcyjnych, jak Befared SA. Dzięki jego implementacji można w bardzo precyzyjny sposób odzwierciedlić procesy produkcyjne w wirtualnej rzeczywistości, co jest jednym z fundamentalnych założeń Industry 4.0. Żeby zapewnić jego poprawne funkcjonowanie, niezbędne jest dostarczenie istotnych informacji o zdarzeniach w jak najkrótszym czasie od ich wystąpienia9. Najważniejsze zdarzenia wewnętrzne to realizacja operacji produkcyjnych, awarie maszyn, braki produkcyjne, realizacja prac transportowych etc. Bez rzetelnie przestrzeganego systemu rejestracji informacji żaden system nie będzie w stanie reagować. Według założeń Befared SA zdarzenia wewnętrzne zostaną podzielone na rejestrowane automatycznie przez czujniki i sensory, półautomatycznie z potwierdzeniem przez pracownika oraz manualnie przez osoby upoważnione. Do najważniejszych zdarzeń zewnętrznych zaliczono: zmiany terminów dostaw, absencje pracowników, koniunkturę gospodarczą, anomalia pogodowe etc. W niektórych przypadkach rozwój informatyzacji instytucji rządowych ułatwia procedury postępowania. Przykładowo, elektroniczne zwolnienie L4 pracownika może zostać w czasie rzeczywistym włączone do danych planistycznych, jednak z zachowaniem uwarunkowań Ustawy o Ochronie Danych Osobowych. Problem opóźnionych dostaw jest bardzo powszechny wśród MŚP, szczególnie w czasach gospodarczego prosperity. Pracownicy logistyki nie nadążają z wprowadzaniem zmian do rejestru potrzeb materiałowych MRP. Następstwem takiej sytuacji jest niepełna informacja działów planowania, które następnie przekazują niepotwierdzone informacje do działów handlowych. Na samym końcu problem trafia do klienta, który odczuwa go najbardziej. Bez wspólnej sieci informacyjnej z dostawcami zagadnienie można rozwiązać tylko statystycznie, używając przybliżeń i szacowania ryzyka. Polskie firmy z sektora MŚP rzadko mogą rozmawiać z dostawcami z pozycji siły i muszą godzić się na pewne niedogodności w wymianie handlowej. Niejednokrotnie dodatkowe utrudnienie stanowią niezachowane terminy regulowania zobowiązań, związane często z opóźnieniami w płatnościach należności od dostawców. Inteligentne mechanizmy, analizujące historyczne opóźnienia i dopasowujące je do wybranego zbioru danych makroekonomicznych kraju oraz mikroekonomicznych przedsiębiorstwa i regionu, mogą okazać się bardzo pomocne w takich sytuacjach. Przy odpowiedniej ilości danych historycznych będą one w stanie szacować prawdopodobne opóźnienia wśród konkretnych dostawców oraz informować o nich pracowników logistyki. Odpowiednio zaprojektowane schematy postępowania mogą w znaczący sposób ułatwić pracę zaopatrzeniowców i dostarczyć dokładniejszą informację do planistów.

Na podstawie wszystkich powyższych danych, w czasie prawie rzeczywistym, będą automatycznie generowane alternatywne scenariusze produkcji. W początkowej fazie projektu będą one zatwierdzane każdorazowo przez uprawnione osoby po wcześniejszej weryfikacji przez specjalnie powołane do tego celu zespoły. Określony zostanie sposób wprowadzenia jasno sformułowanej argumentacji odrzucenia i zatwierdzenia wyboru, tak aby dało się na tej podstawie budować model decyzyjny. Z każdym kolejnym przypadkiem zostanie budowany algorytm postepowania, który z czasem będzie ograniczał alternatywne scenariusze do tych najczęściej wybieranych w charakterystycznej sytuacji. Praca wymagana od czynnika ludzkiego zostanie więc systematycznie ograniczana. Wydaje się również, że coraz mniejsze będzie prawdopodobieństwo popełnienia błędu ludzkiego, ze względu na możliwość wyboru scenariusza najlepszego wśród scenariuszy tylko co najmniej dobrych.

Fabryka Reduktorów i Motoreduktorów Befared SA podjęła wyzwanie polegające na płynnym przejściu ze struktury organizacyjnej na poziomie Rewolucji Przemysłowej 2,5 bezpośrednio na Industry 4.0. Dzięki swoim doświadczeniom i dogłębnej analizie otaczającej rzeczywistości gospodarczej firma opracowała plan z podziałem na najważniejsze cele i ich współzależności. Rada Nadzorcza wraz z Zarządem Spółki uznała to za najlepszy sposób na dorównanie światowym liderom. Befared SA ma aspirację i możliwości do tworzenia nowego trendu rozwoju wśród firm produkcyjnych polskiego sektora MŚP wobec dynamicznie zmieniającej się sytuacji przemysłowej w Europie i na Świecie.

– Naszym wspólnym marzeniem jest budowanie silnej polskiej gospodarki opartej na rodzimym biznesie – powiedział Jan Rybka, Przewodniczący Rady Nadzorczej Befared SA.


Przypisy
  1. Dane wewnętrzne Fabryki Reduktorów i Motoreduktorów Befared SA, Bielsko-Biała, Grażyńskiego 71.
  2. Haug A., Ladeby K., Edwards K.: From engineer-to-order to mass customization. „Management Research News” 7(32)/2009.
  3. Da Silveira G., Borenstein D., Fogliatto F.S.: Mass customization: Literature revive and research directions. „International Journal of Production Economics” 72/2001.
  4. When Lean Meets Industry 4.0: The Next Level of Operational Excellence. 12.2018 from website: www.bcg.com/publications/2017/lean-meets-industry-4.0.aspx
  5. Schröder Ch.: The Challenges of Industry 4.0 for Small and Medium-sized Enterprises. Friedrich Ebert Stiftung 2016.
  6. Almada-Lobo F.: The Industry 4.0 revolution and the future of Manufacturing Execution Systems (MES). „Journal of Innovation Management” 4(3)/2015.
  7. Charalambos L.I., Benbasat I., Dexter A.S.: Electronic Data Interchange and Small Organizations: Adoption and Impact of Technology. „MIS Quarterly” 4(19)/1995.
  8. Cieśla B.: Planowanie wielostanowiskowej produkcji małoseryjnej w systemach ERP. Zeszyt Naukowy Wydziału Budowy Maszyn i Informatyki, Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej, 2018.
  9. Mleczko J.: Manufacturing processes creating with use of dynamic classification in conditions of unit and small-batch production. Publishing House of University of Bielsko-Biała 2014.


Fabryka Reduktorów i Motoreduktorów BEFARED SA
43-300 Bielsko-Biała
ul. Grażyńskiego 71
tel. 33-812 60 31
fax 33-815 93 63
befared@befared.pl
www.befared.pl
 

Reklama