Witold Nieć
Blisko 50% polskich przedsiębiorców chce inwestować na rynkach zagranicznych. Według najnowszych dostępnych danych stan należności z tytułu polskich BIZ wyniósł na koniec ubiegłego 2024 r. prawie 165 mld zł, czyli o 7,1 mld zł więcej niż rok wcześniej. Oznacza to, że rodzime firmy krzepną kapitałowo, zdobywając potencjał i doświadczenie pozwalające odnosić sukcesy na rynkach międzynarodowych – wynika z raportu przygotowanego przez PwC Polska i PFR TFI we współpracy z KUKE.
Inwestycje w sektor produkcyjny i maszynowy
Warto przy tym zauważyć, że nie brakuje inwestycji w tradycyjne gałęzie przemysłu. Żeby nie szukać daleko, wystarczy wskazać kilka przykładów inwestycji zrealizowanych z udziałem Funduszu Ekspansji Zagranicznej, którym zarządza PFR TFI. Wśród partnerów Funduszu są firmy m.in. z sektora budownictwa, energetyki, produkcji maszyn i specjalistycznych urządzeń dla przemysłu. Jedną z nich jest SECO/WARWICK, z którą niespełna dwa lata temu Fundusz zawarł umowę inwestycyjną w sprawie finansowania rozwoju amerykańskiej spółki zależnej – Retech Systems. Dzięki pozyskanym środkom SECO/WARWICK rozbudowuje zakład w Buffalo (w stanie Nowy Jork), gdzie rozwija technologię wytwarzania proszków metali. Niemal równocześnie Fundusz nawiązał współpracę ze spółką Enprom, specjalizującą się w budownictwie elektroenergetycznym. W ramach zawartej umowy inwestycyjnej – spółka zależna Enprom GmbH otrzymała od Funduszu finansowanie, przeznaczone na intensyfikację rozwoju na rynku niemieckim. Kolejnym partnerem Funduszu z sektora produkcyjnego jest Sanok Rubber Company. Uznany producent specjalistycznych wyrobów gumowych przejął w ubiegłym roku fińską spółkę Teknikum, a Fundusz objął mniejszościowy pakiet 30% udziałów w kapitale zakładowym przejętej spółki.
Ostatnie tygodnie przyniosły informacje o kolejnej inwestycji zagranicznej polskiej firmy przemysłowej. Grupa Recykl, działająca w branży recyklingu, poinformowała o umowie inwestycyjnej z Funduszem Ekspansji Zagranicznej na finansowanie przejęć w Niemczech i na Litwie. Pozyskane finansowanie dotyczy udziałów niemieckiej spółki Harzer Reifenhandel und Verwertung Wernigerode GmbH („HRV”) oraz litewskiej UAB Antrinio Perdirbimo Grupė („APG”). Transakcje pozwolą Grupie Recykl na dalsze skalowanie biznesu, dotarcie do nowych klientów i zabezpieczenie dostaw surowca, co pozwoli umocnić pozycję rynkową w Europie.
To kilka przykładów, a jak zapowiada PFR TFI, które zarządza Funduszem Ekspansji Zagranicznej, inwestycji zagranicznych – również tych związanych z przemysłem – będzie w najbliższym czasie więcej.
Tradycyjny przemysł a automatyka przemysłowa
Tradycyjny przemysł, w szerokim tego słowa znaczeniu, stanowi obecnie obiecujący obszar dla ekspansji zagranicznej. Nieco trudniejsza sytuacja niektórych sektorów na rynkach zewnętrznych stwarza polskim firmom dogodne warunki do rozwoju. Posiadamy strukturalną przewagę w sektorze przemysłowym, dobrze wykształconą kadrę oraz bogate doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej.
– Wiele zachodnich podmiotów w różnych branżach boryka się z problemami, co sprawia, że polskie firmy stają się dla nich atrakcyjnym partnerem, zdolnym do przeprowadzenia przejęcia. Jak zauważa Brian Beers z Investopedii¹, spółki z sektora tradycyjnej gospodarki mogą stanowić inwestycję o stosunkowo niskim ryzyku. Przemawia za tym również ich rozsądny wskaźnik ceny do zysku oraz niska zmienność. Wśród tych podmiotów można bez trudu znaleźć duże, dojrzałe i dobrze prosperujące przedsiębiorstwa, które charakteryzują się stabilnym wzrostem i solidnymi fundamentami – mówi Marek Buczak, dyrektor departamentu zarządzania Funduszem Ekspansji Zagranicznej.
Żeby utrzymać konkurencyjność i pozycję na rynkach międzynarodowych, niezależnie od politycznej presji czy niestabilności globalnych łańcuchów dostaw, niezbędna jest nie tylko systematyczna modernizacja technologiczna, ale i zachowanie kompetencji oraz umiejętności. Kiedy jedne rynki przeżywają perturbacje i spowolnienie, inne otwierają się na zewnętrzne kooperacje i dostawy. Zdarza się jednak, że w miejsce elektroniki i nowatorskich rozwiązań czerpiących z uczenia maszynowego oraz algorytmów sztucznej inteligencji nowy rynek oczekuje klasycznych rozwiązań, opartych na starej, dobrej i sprawdzonej automatyce przemysłowej, na technologiach, które sprawdzają się od lat, i na rozwiązaniach inżynieryjnych, które wykorzystywane są od lat, ale są na tyle dobre i skuteczne, że nie ma potrzeby, aby cokolwiek w nich zmieniać.
Plany ekspansji i dywersyfikacja geograficzna
Blisko 50% polskich przedsiębiorców deklaruje plany nowych inwestycji na rynkach zagranicznych – wynika z najnowszego raportu PFR TFI, PwC Polska i KUKE „Globalne horyzonty polskich inwestycji. Atrakcyjne okazje inwestycyjne w warunkach niepewności”, w którym autorzy analizują aktualne trendy na rynku i przyglądają się nastawieniu polskich firm do wychodzenia na rynki zagraniczne. Przedstawione w raporcie wyniki badania przeprowadzonego wśród 240 polskich przedsiębiorstw dotyczyły postrzegania przez nie zmian zachodzących na rynku BIZ, potencjalnego wpływu tych zmian na działalność operacyjną, a także oceny atrakcyjności inwestycyjnej poszczególnych regionów. Z badania wynika zdecydowanie, że zwiększył się apetyt polskiego biznesu na inwestycje zagraniczne.
Warto dodać, że podejście do nowych projektów inwestycyjnych wyraźnie się różni w zależności od dotychczasowego doświadczenia. Firmy z międzynarodowym doświadczeniem wykazują znacznie większą otwartość na ekspansję – aż 56,2% z nich planuje inwestycje greenfield (co stanowi wzrost o 22,9 punktu procentowego rok do roku), 28,1% rozważa inwestycje brownfield, a 9,1% – przejęcia lub fuzje. Dla kontrastu przedsiębiorstwa bez wcześniejszych doświadczeń zagranicznych w większości nie rozważają takiej ekspansji. Oznacza to, że to właśnie firmy aktywne międzynarodowo staną się głównym motorem napędowym i będą kształtować dalszą dynamikę inwestycji. Wyniki te podkreślają rolę efektów sieciowania oraz wymiany doświadczeń w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych poza granicami kraju.
Z raportu wynika, że wśród polskich firm, które planują ekspansję zagraniczną, dominują deklaracje dotyczące wyboru rynków europejskich, zwłaszcza Niemiec, Francji oraz innych krajów Unii Europejskiej (np. Skandynawii, Włoch), a także Europy Środkowo-Wschodniej (m.in. Czech, państw bałtyckich i bałkańskich). Na kolejnych miejscach znalazła się Ameryka Północna, której atrakcyjność wyraźnie wzrosła względem poprzedniego badania, co może być związane z nasilającymi się napięciami handlowymi i poszukiwaniem alternatywnych rynków zbytu.
Kryteria wyboru kierunków inwestycji
Przy wyborze kierunków ekspansji zagranicznej przedsiębiorstwa w pierwszej kolejności zwracają uwagę na wielkość rynku zbytu (87,9%) oraz jakość instytucji (85,8%). To dwa najważniejsze kryteria wskazywane przez respondentów. Mniejsze znaczenie niż w poprzedniej edycji badania przypisywane jest czynnikom takim jak ryzyko geopolityczne czy perspektywy wzrostu rynku, a także bliskość kulturowa i system ulg oraz zachęt inwestycyjnych. Najniżej ocenianym kryterium pozostaje bliskość geograficzna (37,9% wskazań), która jednak, w odróżnieniu od pozostałych, zyskała na znaczeniu względem poprzedniego badania.
– Odpowiedzi badanych wskazują też na konkretne korzyści, których firmy oczekują w związku z realizacją zagranicznych inwestycji. Tu widzimy, że firmy najczęściej oczekują dywersyfikacji geograficznej i ograniczenia ryzyka. W przypadku przedsiębiorstw przemysłowych największe znaczenie mają natomiast efekty skali, których rola wzrosła o 8,3 p.p. w porównaniu z poprzednią edycją badania – tłumaczy wyniki Marek Buczak i dodaje: – Świat nie jest jednorodny, a istniejące nisze rynkowe potrafią zaskakiwać. Jednak dziś bez wątpienia mogę powiedzieć, że polskie firmy potrafią je zidentyfikować i wykorzystać, aby budować nowe więzi handlowe i kooperacyjne, ale też zwiększać odporność na kryzysy i spowolnienia gospodarcze.
1. https://www.investopedia.com/ask/answers/05/061305.asp (https://www.investopedia.com/ask/answers/05/061305.asp)
Witold Nieć
