Anna Szymczak

Od ISO do ESG. Jak systemy zarządzania budują wiarygodność w łańcuchu dostaw?

Społeczna odpowiedzialność firm w ostatnim czasie jest odmieniana przez wszystkie możliwe przypadki. Temat raportowania ESG (regulowanego przepisami UE i dla niektórych organizacji obowiązkowego) jest chyba każdemu znany. ESG pochodzi od angielskich słów Environmental (z ang. Środowisko), Social (z ang. Społeczeństwo) oraz Governance (z ang. Ład korporacyjny).

Rola standardów oceny w łańcuchu dostaw

Poza obowiązkowym raportowaniem w ramach ESG (a często jako uzupełnienie), firmy – w ramach coraz większej świadomości swojego wpływu na otoczenie, społeczeństwo i środowisko – wdrażają rozwiązania oceniające ten aspekt w łańcuchu dostaw. Na rynku jest wiele standardów w zakresie oceny społecznej odpowiedzialności (dla przykładu wymienić można EcoVadis, SMETA), które są narzędziami do oceny zaangażowania dostawców w te działania.

Wszystkie wyżej wymienione standardy skupiają się na obszarach i działaniach firmy, które mają wpływ na aspekty społeczne i etyczne organizacji. W założeniu firmy powinny kierować się zasadami zrównoważonego rozwoju i stosować odpowiedzialne praktyki biznesowe z poszanowaniem stron zainteresowanych (interesariuszy). W konsekwencji firmy duże i mniejsze w większym czy mniejszym stopniu muszą się odnieść do tematu i podjąć odpowiednie działania. Często nawet bardzo małe firmy są zobowiązane podejmować działania, gdyż są dostawcą dużej organizacji.

ISO 14001 i ISO 45001 jako fundament danych dla ESG

Tutaj pojawia się temat standardów ISO oraz tego, na ile standardy takie jak ISO 14001, ISO 45001 czy inne mogą pomóc. Odpowiedź brzmi: jak najbardziej… bo skoro chodzi o wykazanie troski m.in. o środowisko i pracownika, to przecież te standardy tego dotyczą.

Jako pierwszy przykład można podać standard ISO 14001, który stawia wymagania dla systemu zarządzania środowiskowego. W ramach ISO 14001 organizacja jest zobowiązana określić znaczące aspekty środowiskowe, monitorować je oraz określić działania mające na celu poprawę efektywności środowiskowej. Inny standard, który jest pomocny, to ISO 50001, który tak jak ISO 14001 skupia się na środowisku, ale w ujęciu zużycia energii, która – jak wszystkim obecnie wiadomo – ma dość istotny wpływ na emisję dwutlenku węgla.

Z kolei kwestia pracownika pojawia się w ISO 45001, gdzie system zarządzania skupia się na trosce o zatrudnionych. W standardzie organizacja podejmuje działania na rzecz zarządzania bezpieczeństwem pracowników oraz ciągłego doskonalenia tego bezpieczeństwa.

Rzetelne wdrożenie systemu a wiarygodność danych

Można by wymienić jeszcze inne, ale warto teraz wspomnieć o innej dość istotnej kwestii. Sam fakt posiadania certyfikatu systemu zarządzania to może być za mało. Znaczenie ma to, na ile rzetelnie system zarządzania został wdrożony. Dlaczego? W ramach oceny społecznej odpowiedzialności wiele firm zadaje swoim dostawcom pytania (często bardzo konkretne) o podanie danych i zastosowanych rozwiązań. Częstym przykładem jest prośba o podanie danych w zakresie emisji dwutlenku węgla (jakie są źródła emisji, wielkość emisji bezpośredniej, pośredniej). Takich informacji bez solidnego systemu zarządzania nie będzie łatwo podać.

Podejście do systemu zarządzania ma zatem coraz większe znaczenie, bo inaczej samo posiadanie certyfikatu niewiele pomoże. Ważne jest, aby dane oraz wpływ na środowisko i pracownika były rzetelnie zidentyfikowane, ocenione i sparametryzowane, bo wtedy organizacja wie, w jaki sposób wpływa na otoczenie, i potrafi stawiać realne cele.

W takim systemie zarządzania droga do raportowania ESG lub przekazywania informacji dostawcom jest o wiele prostsza. Nawet jak jakiś standard, wymóg prawny czy klient będzie oczekiwał licznych dokumentów i raportów, firma z solidnym systemem zarządzania będzie o wiele dalej i będzie mogła pracować nad szczegółami odpowiedzi, a nie dopiero zastanawiać się, jaki ma wpływ na środowisko czy pracownika.

Na koniec (a może jest to najważniejsze) trzeba jeszcze wspomnieć, że poza spełnieniem wymagań klientów i prawa organizacja ograniczy swój wpływ na środowisko oraz poprawi wpływ na bezpieczeństwo pracownika.

Anna Szymczak – Specjalista od programów wsparcia, MS-Consulting